ئایا تیفلۆن سەلامەتە؟

لە چێشتخانە ئەمریکییەکان، تاوە ڕوپۆشکراوەکانی تیفلۆن دەدرەوشێنەوە. سیحرەکەیان کە ئاسانە بۆ پاککردنەوە؟ بەڵام، چرپە سەرهەڵدەدات: 'ئەی PFOA؟ و گەرمییەکی بەرز؟' لەنێو سەرنجڕاکێشیی بەرهەمەکانی تیفلۆن، نیگەرانییەکان لە ئاگردان. لەگەڵ چیرۆکەکانی دوکەڵی پۆلیمر و پرسیارەکان لەسەر سەلامەتی، خۆمان لە گۆڕەپانێکدا دەبینینەوە. پۆڵا و ئاسنی کاست ئیشارەت دەکەن، بەڵام چیرۆکی تێفلۆن سواڵ دەکات کە بگێڕدرێتەوە. با خۆمان بخزێنە ناویەوە.

تیفلۆن چییە؟

تیفلۆن ناوێکی مارکە، لە سەرەتادا لەلایەن کۆمپانیای کیمۆرەوە داهێنراوە، بۆ کۆمەڵێک بەرهەم کە بە شێوەیەکی سەرەکی لەسەر بنەمای پۆلیتێترافلۆرۆئیتیلێن (PTFE) دامەزراوە. بە شێوەیەکی بەرفراوان بە تایبەتمەندییە نەچەسپاوەکانی ناسراوە و بووەتە ناوێکی ناوماڵ کە هاوواتای کەلوپەلی چێشتلێنان و چەندین بەکارهێنانی دیکەیە، وەکو عەزلی کێبڵ و مۆر و تەنانەت جلوبەرگ.

تا ئێستا ئەو تاوە بریقەدارەت دەرهێناوە کە بەڵێنی نانی بەیانی بێ چەقۆ دەدات؟ ئەوە سیحری تیفلۆنە. بەرهەمەکانی تیفلۆن لە پەیوەندی نێوان کاربۆن و فلۆرین لەدایکبوون، پاڵەوانی جیهانی پۆشینی نەچەسپاو بوون، چێشتخانەکانمانیان گۆڕی و پاککردنەوەیان کردە شتێکی ئاسان.

بەڵام لێرەدا پێچێکی پڵۆتێک دەخەینەڕوو: زۆرجار چرپەی 'PFOA' یان 'ترشی پەرفلۆرۆئۆکتانۆیک' بە دەوری گفتوگۆکانی تیفلۆندا دەسوڕێنەوە. لە مێژوودا پەیوەندی بە پرۆسەی بەرهەمهێنانی تیفلۆنەوە هەیە، نیگەرانییەکان کاتێک کەلوپەلی چێشتلێنان کە تیفلۆنیان لەسەرە، گەرمییەکی زۆریان بەخۆوە بینی، ئەمەش ئاماژەیە بۆ دوکەڵی پۆلیمرەکانی ئەگەری. سوپاس بۆ خوا داهێنان هەنگاوی ناوە، ئەمڕۆ زۆرێک لە بەرهەمەکانی تیفلۆن نیشانەی 'بێ PFOA'یان لەبەردایە، ئەمەش دڵنیای دەدات کە هەم پانکەیکەکەت و هەم ئارامی دەروونیت لە دەستی باشدایە.

کەواتە، PFOA چییە؟ PFOA، کورتکراوەی ترشی پەرفلۆرۆئۆکتانۆیک، پێکهاتەیەکی دروستکراوە کە جارێک بە شێوەیەکی بەرفراوان لە کەلوپەلی چێشتلێنان و بەرهەمە جۆراوجۆرەکانی تردا بەکارهاتووە. لە ژینگەدا بەردەوامە و پەیوەندی بە چەندین نیگەرانی تەندروستییەوە هەیە، بەکارهێنانی بە شێوەیەکی بەرچاو لەلایەن بەرهەمهێنەرانەوە لەم ساڵانەی دواییدا بەهۆی ڕەچاوکردنی سەلامەتییەوە قۆناغ بە قۆناغ کۆتایی پێهاتووە.

PTFE چییە؟

پۆلی تێترافلۆرۆئیتیلین (PTFE) فلۆرۆپۆلیمرێکی دروستکراوی تێترافلۆرۆئیتیلێنە. پلاستیکێکی کارایی بەرزە و بە تایبەتمەندی نەچەسپاو و بەرگری بەرزی پلەی گەرمی و بەرگری کیمیایی ناسراوە. دەتوانرێت پۆشراوەکەی PTFE بۆ کۆمەڵێک بەرهەمی بەرفراوان دابنرێت، لە تاوە تا پێکهاتەکانی ئامێر، بۆ ئەوەی ڕوویەکی نەرم و کارلێککەر و نەلکاویان پێبدات.

کاتێک هێلکەیەک لە تاوەکەتەوە دەخلیسکێنیت بە سفر جەنجاڵی، ئەوا سەرسوڕهێنەرەکانی PTFE ئەزموون دەکەیت کە بە شێوەیەکی گشتی بە ڕوپۆشکراوی تیفلۆن ناسراوە. ئەم سەرسوڕهێنەرە نەچەسپاوە کە لە کاربۆن و فلۆرین لەدایکبووە، کەلوپەلی چێشتلێنان دەکاتە خەونێک بۆ مامەڵەکردن و پاککردنەوەی ئاسان.

بەڵام لێرەدا زانیارییەک دەخەینەڕوو: بەرهەمە سەرەتاییەکانی تیفلۆن جارێک لەگەڵ 'PFOA' تێکەڵ بوون، ئەمەش بووە هۆی دروستبوونی جەنجاڵی کاتێک ئەم شتانە لەگەڵ گەرمییەکی زۆردا بەریەککەوتوون، ئەمەش ئاماژەیە بۆ دوکەڵی پۆلیمرەکانی ئەگەری. خێرا بچۆ پێشەوە بۆ ئەمڕۆ، و زۆرێک لە بەرهەمەکانی تیفلۆن شانازی بە نیشانەیەکی 'بێ PFOA' دەکەن، ئەمەش دڵنیای دەدات لەوەی کە چێشتلێنانەکەت بەبێ ماندووبوونت سازش لەسەر سەلامەتی ناکات.

ئایا PTFE خراپە بۆ تۆ؟

PTFE پاک بێهێزە، لە ناوەڕۆکەکەیدا، PTFE کە دڵی زۆرێک لە بەرهەمەکانی تیفلۆنە، بەبێ کارلێککەر دەمێنێتەوە. پەیوەندییەکەی لە کاربۆن و فلۆرین دڵنیای دەدات لەوەی کە تا ڕادەیەکی زۆر پاسیڤە. بەڵام لەگەڵ گەرمییەکی زۆردا گرفتێک دەردەکەوێت. لە پلەی گەرمی زۆر بەرزدا (بە شێوەیەکی گشتی لە سەرووی 570 پلەی فەهرەنگی یان 300 پلەی سەدی)، ئەگەری دوکەڵی پۆلیمر هەیە، هەندێکجار دەبێتە هۆی 'تای دوکەڵی پۆلیمر'.

زیادکردنی چرچ و لۆچییەک بۆ چیرۆکەکە 'PFOA' ە. جارێک بەشێک بوو لە گێڕانەوەی تیفلۆن، بەهۆی نیگەرانی تەندروستی لە پلەی گەرمی بەرزدا برۆکانی بەرزکردەوە. مژدە خۆشەکە؟ بەرهەمەکانی ئەمڕۆی تیفلۆن بە شانازییەوە مۆرێکی 'بێ PFOA'یان لەسەرە.

بە کورتی، وەک هەر ئامێرێکی چێشتخانە، کەلوپەلی چێشتلێنان تیفلۆن، کاتێک بە باشی بەکاردەهێنرێت، بە ئاسانی لەگەڵ سەلامەتیدا تێکەڵ دەبێت.

ئایا تیفلۆن ژەهراوییە؟

PTFE بە تێکەڵە ناوازەکەی لە کاربۆن و فلۆرین، بەهۆی بێهێزی کیمیاییەکەیەوە جیاوازە. ئەمەش واتە، لە ژێر بارودۆخی ئاساییدا، بەقەد ئەو دەفرە پۆڵایە پاسیڤە کە ڕەنگە بۆ شۆربا بەکاری بهێنیت یان مەنجەڵەکەی ئاسن بۆ ستیکە سووتاوەکانت. کارلێک ناکات، بە سادەیی ڕێگە بە خواردن دەدات بخلیسکێت.

بەڵام کاتێک گێڕانەوەکە دەگۆڕێت بۆ گەرمییەکی بەرز، شتەکان کەمێک هەڵم دەبن. پاڵنانی کەلوپەلی چێشتلێنان کە نەلکاو بۆ پلەی گەرمی زۆر، لە دەرەوەی مەودای پێشنیارکراوی خۆی، دەتوانێت ببێتە هۆی دەردانی دوکەڵی پۆلیمر. هەندێک کەس، کاتێک بەرکەوتەی دەبن، لەوانەیە تووشی ناڕەحەتییەکی کورتخایەن ببن کە بە 'تای دوکەڵی پۆلیمر' ناسراوە.

پاشان ژێرپڵۆتی 'PFOA' هەیە. لە کاتێکدا کە جارێک پەیوەندی بە پرۆسەی بەرهەمهێنانی هەندێک لە بەرهەمەکانی تیفلۆنەوە هەبوو، نیگەرانییەکان سەبارەت بە کاریگەرییە تەندروستییەکان وایکرد پیشەسازییەکان بچنە ناوەوە. ئەمڕۆ، ڕوناکی ڕوناکی بە گەشاوەیی لەسەر زۆرێک لە بەرهەمەکانی تیفلۆن دەدرەوشێتەوە کە مۆری 'بێ PFOA'یان لەسەرە، ئەمەش بەڵگەیە لەسەر پەرەسەندنی بەردەوام.

کەواتە، لە کاتێکدا کە ڕوپۆشکراوی تیفلۆن چێشتخانەکانمان کردووە بە پەناگەیەکی ئاسان بۆ پاککردنەوە، بەڵام لەگەڵ مانترایەکی سادەدا دێن: ڕێز لە سنوورەکانیان بگرن. بە وریاییەوە مامەڵەی لەگەڵ دەکرێت، چیرۆکی PTFE چیرۆکێکی سوودبەخشە نەک ژەهراویبوون.

ئایا تیفلۆن سەلامەتە؟

PTFE، لە دڵی خۆیدا، تێکەڵەیەک لە کاربۆن و فلۆرینە. ئەم پەیوەندییە کیمیاییە بێهێزییەکی سروشتی پێدەبەخشێت، ئەمەش وایکردووە کە تەواو گوڵی دیوار بێت. هەروەک چۆن دەفرە پۆڵایە متمانەپێکراوەکەت یان ئاسنی کۆن و کۆن، تێکەڵ نابێت؛ بە سادەیی ئاسانکاری دەکات.
بەڵام وەک هەر ئەنجامدەرێکی باش، ڕوپۆشکراوی تیفلۆن ڕێکخستنەکانی شانۆی پەسەندکراوی خۆی هەیە. خۆت بخەرە ناو پلەی گەرمی بەرزەوە، بەرزبوونەوە لە دەرەوەی ناوچەی ئاسوودەیی، و لەوانەیە تووشی دوکەڵی پۆلیمر بیت. لە کاتێکدا کە تەمەنی کورتە، بەرکەوتن دەتوانێت ببێتە هۆی 'تای دوکەڵی پۆلیمر' کە بە دەگمەن ئەزموون دەکرێت.

گێڕانەوەی 'PFOA' جارێک لە چیرۆکی PTFEدا بوو، ئەمەش نیگەرانی تەندروستی لێکەوتەوە. بەڵام گۆڕان جەوهەری داهێنانە. بازاڕی ئەمڕۆ بە بەرهەمەکانی تیفلۆن دەدرەوشێتەوە کە بە شانازییەوە نیشانەکانی 'بێ PFOA' نمایش دەکەن، ئەمەش ئاماژەیە بۆ پرۆسەی بەرهەمهێنانی سەلامەتتر.

لە نمایشی گەورەی هونەرە چێشتلێنانەکاندا، بە چاودێرییەکی دروست، PTFE لە پۆشینی نەلکاودا وەک ئەندامێکی کاستی پشتبەستوو دەمێنێتەوە. بەڵێنی پاککردنەوەی ئاسان و کارایی دەدات، بەبێ ئەوەی سازش لەسەر ڕووناکی سەلامەتی بکات. کاتێک بە دروستی بەکاردەهێنرێت، بەرهەمە ڕوپۆشکراوەکانی PTFE سەلامەتن. زۆر گرنگە بۆ:
1. دوور بکەوەرەوە لە گەرمبوونی زۆر:هەرگیز کەلوپەلی چێشتلێنانەکەت کە PTFE-ڕووپۆش کراوە لەسەر ئاگرێکی بەرز بۆ ماوەیەکی درێژ بەجێ مەهێڵە.
2.بەکارهێنانی کەلوپەلی نەرم:دوورکەوتنەوە لە شتە کانزاییەکان یان تیژەکان کە دەتوانن ڕوپۆشەکە بخرێن و تێکبدەن.
3.کڕین لە بەرهەمهێنەرانی بەناوبانگ:دڵنیابە لەوەی بەرهەمەکە بڕوانامەی بێ PFOA و پابەندە بە ستانداردەکانی سەلامەتی و کوالیتی.